Afkoppelen van regen- en afvalwater

Regenwater apart houden is slim om wateroverlast te voorkomen en om uitdroging van de bodem te vermijden. In sommige gevallen ben je nu al bij wet verplicht om je regenwater van de riolering af te koppelen. Op termijn zal bijna iederéén afvalwater en regenwater moeten scheiden, daar kan je als huiseigenaar het best al rekening mee houden.

Waarom moeten we afkoppelen?

Regenwater hoort niet thuis in de riolering.

Schoon water dat op de riolering zit, verdunt het afvalwater dat op de zuiveringsinstallaties toekomt. Daardoor vermindert het rendement van het waterzuiveringsproces . Al dat water transporteren via de riool, kost ook bijzonder veel energie. Daar hangt vanzelfsprekend een prijskaartje aan, zowel ecologisch als economisch. Als een riool zich helemaal opvult met regenwater, kan er ook water op straat komen te staan. Door het bijkomende debiet gaan bovendien de overstorten op het rioleringsstelsel vaker werken. Zo komt er sneller ongezuiverd water in onze waterlopen terecht. Allemaal redenen om regenwater zo veel mogelijk te scheiden van huishoudelijk afvalwater.

Is afkoppelen verplicht?

Ja. Bij de aanleg of heraanleg van rioleringen wordt in de meeste gevallen een gescheiden rioolstelsel aangelegd. Dit wil zeggen dat het afvalwater en regenwater via twee aparte leidingen wordt afgevoerd. Het afvalwater vertrekt richting rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) waar het wordt gezuiverd. Het regenwater wordt ter plaatse geïnfiltreerd of naar grachten en waterlopen afgevoerd.  

Het scheiden van regenwater en afvalwater beperkt zich niet tot het openbare gedeelte. Ook het regenwater en afvalwater van je woning moet gescheiden worden zodra er een gescheiden stelsel in je straat wordt aangelegd. Dit is het zogenaamde 'afkoppelen' van regenwater. Dit betekent dat je tot aan de rooilijn aparte leidingen moet voorzien voor rioolwater en regenwater.

Particulieren die bouwen of grondig verbouwen zijn ook verplicht om regen- en afvalwater te scheiden.

knderen spelen in sloot

Wat als je niet afkoppelt?

Bij gescheiden stelsels, die voorzien zijn om afval- en regenwater afzonderlijk af te voeren, worden kleine afvalwaterleidingen gebruikt. Deze nieuwe afvalwaterleidingen zijn gemaakt om enkel afvalwater te verwerken. Dit betekent dat ze er niet op voorzien zijn om ook nog regenwater af te voeren. Als je niet afkoppelt, vergroot je de kans op overstromingen, geurhinder en wateroverlast, zelfs tot in je woning of die van de buren.

Daarbij gaat het om een wettelijke  verplichting. De Europese regelgeving legt een goede kwaliteit van de waterlopen op tegen eind 2015. Voor Vlaanderen werd deze regelgeving vertaald in de Vlaamse milieuwetgev­ing (Vlarem II). Onder Vlarem II wordt gestreefd naar het maximaal aanleggen van een gescheiden rioleringsstelsel bij de aanleg of heraanleg van rioleringen. De wet verplicht darbij ook het scheiden van regen­water en afvalwater op privaat domein.

Wat moet afgekoppeld worden?

Als algemeen principe geldt dat al het regenwater afkomstig van dakoppervlakken en andere verharde oppervlakken moet afgekoppeld worden.

Voor bestaande gesloten bebouwing moet enkel het regenwater van die ver­harde oppervlakken worden afgekoppeld, waarvoor geen leidingen onder of door het gebouw moeten worden aangelegd.

Voor bestaande halfopen of open bebouwing is een volledige scheiding van het afvalwater en regenwater verplicht. Het regenwater wordt bij voorkeur gebruikt in of rondom de woning of geïnfiltreerd in de bodem. Overtollig regenwater kan dan op de gracht of regenwaterleiding in de straat aangesloten worden.

Gelukkig bestaan er verschillende online tools en websites die je op weg helpen.

Wie betaalt wat?

De werken die nodig zijn voor de scheiding van het afval- en het regenwater van je woning, zijn ten laste van de eigenaar van het perceel.

Het is in je voordeel om de afkoppelingswerken tegelijk te laten uitvoeren met de werken van Aquafin. Het gemeentebestuur is in dat geval namelijk bereid om een deel van de kosten op jouw terrein mee voor haar rekening te nemen.

afkoppelen huis graven

Afkoppelen voor jezelf, je buren en het leefmilieu

Regenwater is handig in het huishouden

We beschikken over de voortdurende luxe van leidingwater zonder dat we daarbij stilstaan. Maar eigenlijk vragen heel wat toepassingen in en rond het huis helemaal geen drinkwaterkwaliteit: het toilet spoelen, bloemen en planten begieten, de auto wassen … Met de plaatsing  van een regenwaterinstallatie kan je een stuk op je waterfac­tuur besparen.

.

gracht na afkoppelen

Je verbetert mee de werking van het rioolstelsel

Het waterzuiveringsproces verloopt een stuk efficiënter als het afvalwater in de buis niet verdund is met regenwater. Een lager debiet in de buis, geeft bovendien minder kans op overstromingen bij felle regenbuien.

Je houdt de grondwaterstand mee op peil

Als je er de ruimte voor hebt, kan je overtollig regenwater laten infiltreren in de bodem. De bodemeigenschappen laten dit toe in grote delen van Vlaanderen. Dit vermijdt de overbelasting van de regenwaterafvoer, maar is bovendien zeer belangrijk voor het evenwicht van de waterhuishouding. Ondanks felle regenbuien in de zomer en periodes van lichte regen in de rest van het jaar, zit Vlaanderen bij de droogste bodems in Europa. 

Eventuele hinder

Laat je de werken uitvoeren? Houd er rekening mee dat er waarschijnlijk op je oprit gewerkt zal worden om de gescheiden leidingen tot aan de perceelgrens te brengen.

Vaste planten die zich in de werkzone bevinden, verplaats je best ruim vooraf naar een andere plaats. Wanneer je werkt met een door ons aangestelde aannemer zullen de werken woning per woning afgewerkt worden. Zo hoeft je tuin of die van je buren niet onnodig lang open te liggen.

Een afkoppelingsdeskundige helpt je op weg

Regen- en afvalwater scheiden, niet iedereen weet hoe daaraan te beginnen.  Daarom wordt een afkoppelingsdeskundige aangesteld die een afkoppelingsdossier opmaakt per woning. Hij of zij helpt je op weg.

Wil je de afkoppelingswerken zelf uitvoeren? Dat kan

Een keuring is verplicht

Na de werken ben je verplicht om een keuring van je gescheiden systeem te laten uitvoeren. Voor een vlot verloop tijdens de keuring neem je beter foto's tijdens de werken. Of je voor die keuring moet betalen, hangt af van het beleid van je gemeente of van de rioolbeheerder in je gemeente.

Uiteraard kan je ook zelf een keurder aanstellen. Op de website van Aquaflanders, de koepel van Vlaamse waterbedrijven, vind je een lijst van de erkende keurders.

Bij een conforme keuring ontvang je een attest waarmee je eventuele subsidies kan aanvragen. Ook dat hangt af van gemeente tot gemeente.

keuring afkoppeling

Veelgestelde vragen over Afkoppelen

Heb je een vraag over afkoppelen? Kijk dan zeker eerst naar onze veelgestelde vragen.

Mediabibliotheek

Alles over afkoppelen van regen- en afvalwater
thumbnail video list item
Afkoppelingen deel1 inleiding
thumbnail video list item
Afkoppelingen deel2 waarom afval en regenwater scheiden
thumbnail video list item
Afkoppelingen deel3 waar naartoe met regenwater
thumbnail video list item
Afkoppelingen deel4 afkoppelingsdeskundige
thumbnail video list item
Afkoppelingen deel5 welke hinder kunt u verwachten
thumbnail video list item
Afkoppelingen deel6 tips zelf uitvoeren
thumbnail video list item
Afkoppelingen deel7 keuring

Veel neerslag, weinig grondwater

Wist je dat er in Europa maar twee landen zijn met minder beschikbaar water per persoon? De verharding in Vlaanderen en onze grote bevolkingsdichtheid zijn de grote  boosdoeners.

Laat regenwater zoveel mogelijk in de bodem infiltreren.

Nog vragen over afkoppelen van regen- en afvalwater?

buis afkoppelen regenwater