Duurzame afvalwaterzuivering

Continu onderzoek heeft er door de jaren heen toe geleid dat afvalwater zuiveren vandaag niet alleen meer het biologisch waterleven herstelt. Zowel effluent als slib bieden meerwaarden in het kader van duurzame ontwikkeling.

Systemen van duurzaam zuiveren

Tanksysteem

Bij tanksystemen kunnen alle stappen in het zuiveringsproces worden geconcentreerd in één tank: voorbezinking, zuivering en nabezinking. De onderdelen worden zo veel mogelijk ondergronds geplaatst of in grasbermen ingeplant. Voor de biologische zuivering komen zowel een biorotor als een ondergedompelde beluchte filter in aanmerking. Beide zijn systemen met dragermateriaal: de micro-organismen die instaan voor het zuiveringsproces zijn vastgehecht op schijven (biorotor) of op kunststofringen (filter). Bij de keuze voor een tanksysteem en wanneer de ligging er zich toe leent, kan men het gezuiverde water extra nazuiveren in een nageschakeld rietveld.

Individuele waterzuiveringssystemen

Wie te ver afgelegen woont om aan te sluiten op de openbare riolering, moet een systeem (laten) installeren om het afvalwater van het gezin te zuiveren. Bewoners hebben de keuze tussen een compact systeem (IBA = Individuele Behandeling van Afvalwater) of een rietveld. Het zuiveringsproces komt overeen met dat van een collectieve zuivering, alleen zijn deze systemen voorzien op de vuilvracht van slechts enkele IE’s.

Micro-organismen in de vorm van slib

Slib als energiebron

Door een sterke aangroei van het slib in het zuiveringsproces, ontstaat al snel een teveel. In eerste instantie tracht Aquafin de slibproductie in te perken en voor de verwerking van het onvermijdelijke overschot hanteren we een doordachte slibstrategie.

Het slibvolume dat over de weg moet vervoerd worden voor verwerking, is best zo klein mogelijk. Daarom krijgt het spuislib op de RWZI zelf een eerste mechanische behandeling over een indiktafel. Daarna kan het via de slibbuffertank door de verwarmde gisting worden geleid, waar een deel van de organische fractie wordt afgebroken en er biogas ontstaat. Een gasmotor zet het methaan in het biogas om in groene elektriciteit en warmte. Centrifuges ontwateren het slib nog verder vooraleer het gestockeerd wordt voor droging of voor afvoer naar een eindverwerker.

Aquafin beschikt zelf over slibdrooginstallaties in Leuven, Deurne, Houthalen en Brugge. Hier wordt het ontwaterd slib verder thermisch gedroogd tot een drogestofgehalte van 95%. Gedroogd slib, onder de vorm van pellets, heeft een calorische waarde gelijk aan die van bruinkool. Elektriciteitsproducenten gebruiken de pellets als co-brandstof ter vervanging van andere, fossiele brandstoffen. Ook in de cementindustrie bewijst gedroogd slib zijn nut. Het wordt er gebruikt als grondstof en als brandstof voor de productie van cement Slib dat niet bestemd is voor droging, wordt volgens een gepatenteerd procédé (Hydrostab®) opgewerkt tot een soort kunstklei. Hiermee mogen stortplaatsen worden afgedekt ter vervanging van de normale klei-bentonietlaag.

Hergebruik van gezuiverd afvalwater

Onze blauwe planeet kampt met een steeds groter wordend watertekort. Van de 70% water waaruit de aarde bestaat, is immers slechts 2,5% zoet water. Voor bedrijven worden de gebruikelijke watervoorraden dan ook alsmaar minder aantrekkelijk door stijgende kosten, strengere vergunningsvoorwaarden en variaties in debiet en temperatuur afhankelijk van het seizoen. Veel toepassingen vereisen niet eens het gebruik van kostbaar drinkwater en kunnen perfect werken met gezuiverd afvalwater. Aquafin biedt bedrijven die in de buurt liggen van een RWZI de mogelijkheid om het effluent te gebruiken voor bijvoorbeeld tankcleaning en besproeiing. Een andere mogelijkheid is de recyclage van industrieel afvalwater, waardoor in één klap twee problemen worden aangepakt: het bedrijf moet minder afvalwater lozen en ook minder beroep doen op de gebruikelijke watervoorraden.

Proceswater geschikt maken voor waterrecyclage, vereist wel een specifieke aanpak waarvoor bedrijven bij Aquafin terecht kunnen. Het afvalwater kan na zuivering opgewaardeerd worden tot elke noodzakelijke kwaliteitsnorm. Voor sommige toepassingen is zelfs ultrapuur water nodig, dat kan bekomen worden door middel van membraanfiltratie, zandfiltratie of omgekeerde osmose.

Energiebeperking

Naast een maximale recuperatie van gezuiverd afvalwater en slib, wil Aquafin zijn ecologische voetafdruk in het zuiveringsproces zo klein mogelijk houden. Zo zorgt on-line sturing van het proces ervoor dat niet meer energie verbruikt wordt dan nodig om de gewenste waterkwaliteit te bereiken.

Verscheidene dienstgebouwen worden al verwarmd door recuperatiewarmte uit slib, omgezet via een warmtewisselaar of warmtepomp. Aquafin blijft intussen onderzoek verrichten naar nieuwe mogelijkheden voor energie besparing, op kleine en grotere schaal. Er is ook een energiemanagementsysteem opgezet, dat het energieverbruik binnen de onderneming minutieus opvolgt.