Riothermie: warmte uit rioolwater

Rioolwater is een beloftevolle energiebron dankzij de technologie van riothermie. Het water in een riool is namelijk veel meer dan een afvalproduct. Het bevat nog heel wat restwarmte afkomstig van bijvoorbeeld wasmachines en douches. En die kan prima gebruikt worden als basis voor de verwarming (en actieve koeling) van gebouwen. Maar ook na zuivering is riothermie mogelijk en zijn er zelfs nog grotere vermogens te halen.

Wat is riothermie?

Riothermie is een innovatieve maar eenvoudige technologie die weinig infrastructuur vereist. Ze maakt gebruik van de restwarmte in het rioolwater, afkomstig van onder meer douches en wasmachines, om er gebouwen mee te verwarmen. Een warmtewisselaar in de riolering en een warmtepomp in het gebouw volstaan hiervoor.

Ook in uw gemeente?

Bekijk de potentieelkaart

Hoe het werkt

De warmtewisselaar wordt in de afvalwaterleiding geplaatst. Hiermee wordt de restwarmte gerecupereerd uit het rioolwater. De warmtepomp zal de herwonnen energie met lage temperatuur opwaarderen naar de gebruikstemperatuur voor het afgiftesysteem (bijvoorbeeld vloerverwarming, betonkernactivatie).
In de zomermaanden kan deze techniek de koelte in de riolering gebruiken voor actieve koeling van het gebouw.

Waarom riothermie?

De vraag naar innoverende en duurzame energie-alternatieven stijgt. Bovendien worden ook EnergiePrestatie en Binnenklimaat-regelgeving steeds meer een uitdaging. Voor grotere bouwprojecten zullen de alternatieven voor bijvoorbeeld aardgas al snel nodig zijn. Een aardgasaansluiting bij nieuwe grote verkavelingen en grote appartementsgebouwen kan enkel nog voor collectieve verwarming via warmtekrachtkoppeling of in combinatie met een hernieuwbaar energiesysteem als hoofdverwarming. Riothermie kan dus een passende oplossing voor zijn bij nieuwbouw- of grote renovatieprojecten.

Een verborgen pareltje

Momenteel is riothermie nog een tamelijk onbekend puzzelstuk in de hernieuwbare energiemix. De techniek vindt vooral toepassing daar waar klassieke geothermie niet in aanmerking komt. Nochtans is het vaak een aanzienlijk goedkoper alternatief dan geothermie, waarvoor meerdere grondboringen nodig zijn. Bovendien is riothermie bijzonder bedrijfszeker. Afvalwater is er altijd en het is een eenvoudig exploiteerbare bron van groene energie.

Ontdek in deze Kanaal Z-reportage hoe Sportoase riothermie zal inzetten voor de verwarming van een nieuw zwembad in Sint-Niklaas.

Welke eisen stelt riothermie?

Diameter

Er zijn maar weinig vereisten waaraan een nieuwe of bestaande riolering moet voldoen om riothermie te kunnen toepassen: de diameter van de afvalwaterleiding moet groot genoeg zijn. Wij kiezen voor een afvalwaterleiding met een minimale diameter van 800 mm met een minimaal debiet van 15 l/s. In een collector die het afvalwater van minstens 7.000 inwoners transporteert, kunnen we tot 75% van de warmte recupereren. Check de potentieelkaart.

Afstand

Daarnaast is ook de afstand tussen de collector en de wooneenheden van belang: die mag maximaal 900 meter bedragen. Aquafin kan een riolering die aan deze voorwaarde voldoet, voorzien van een warmtewisselaar op maat van de geplande ontwikkeling. Op deze manier kan een belangrijk deel van de energievraag van het project duurzaam ingevuld worden met gerecupereerde warmte uit het rioolwater.

Riothermie samen met Aquafin

Het riothermie-potentieel is dan wel groot maar niet eindeloos. Bovendien mag de temperatuur van het afvalwater niet te sterk dalen om het biologische zuiveringsproces en de fauna en flora in de waterloop te beschermen. Dat beperkt dus meteen het aantal projecten in een bepaalde regio. Om iedereen een eerlijke kans te geven om gebruik te maken van deze duurzame technologie, hanteren we bij onze contracten twee principes: first come, first served en take or pay.

Dat betekent concreet dat wij uiteraard alle vragen rond haalbaarheid onderzoeken, maar dat we pas contractueel een samenwerking aangaan of exclusiviteit bieden wanneer voldaan is aan deze voorwaarden:

  1. er is een bindend contract, waarin 
  2. een gegarandeerde minimumafname is afgesproken
  3. een duidelijk tijdspad is opgenomen
  4. en duidelijk de operationele en/of financiële rol van Aquafin beschreven is (die strookt met wat we binnen de regelgeving kunnen en mogen).

Als het project er alsnog niet komt of het contract wordt verbroken, dan staat hier een vergoeding tegenover.

Herbekijk ons webinar

Is riothermie ook iets voor jouw stad of gemeente? Herbekijk ons webinar 'Duurzame warmte met riothermie'.

Naar het webinar

Contact

Riothermie