Regenwaterputten inzetten voor waterevenwicht

Lange periodes van droogte afgewisseld met hevige regenbuien op korte tijd, dat zijn twee kenmerken van een veranderend klimaat die ook bij ons zichtbaar zijn. Aquafin onderzoekt of een slimme sturing van het regenwater een kostenbewuste maatregel kan zijn om overstromingen te voorkomen zonder kostbaar water weg te voeren via de riolering.

regenwaterput

Nieuwe toepassing voor bestaande infrastuctuur

De klimaatverandering zal de komende decennia leiden tot nattere winters. Eén van de maatregelen die naar voren geschoven wordt om overstromingen te voorkomen, is het massaal uitbouwen van buffering (+50% t.o.v. huidige situatie). Begin maar eens in het dichtbebouwde Vlaanderen, waar het nu al moeilijk is om ruimte te vinden voor een enkel bijkomend bufferbekken.

Aquafin onderzoekt of dit anders, sneller en goedkoper kan, door gebruik te maken van bestaande infrastructuur zoals de regenwaterputten van particulieren. Met uiteraard als randvoorwaarde dat gezinnen daar geen nadelen van ondervinden.

Snel en goedkoop extra buffercapaciteit 

Wie een nieuwe woning bouwt of een bestaande renoveert, is sinds enkele jaren verplicht om regenwater op te vangen en te gebruiken. Daarbij hoort in de meeste gevallen ook de plaatsing van een regenwaterput. “Vandaag zijn er in Vlaanderen naar schatting anderhalf miljoen private regenwaterputten. Het grootste deel van het jaar staan die vol", zegt Danny Baeten, directeur Business Development & Innovatie. “Stel dat we een deel van die totale capaciteit van minstens 10 miljoen kubieke meter als buffer zouden kunnen inzetten om een teveel aan water op korte tijd op te vangen. Dat moet mogelijk zijn door ze te voorzien van een systeem waarmee ze vanop afstand kunnen gestuurd worden. Enkele dagen voor er zware regen wordt voorspeld, worden de putten (gedeeltelijk) leeg gelaten. Het overbodige water kan dan infiltreren in de bodem. Op het moment van de bui ontstaat er dan met de putten een heus buffernetwerk voor regenwater. Met het oog op een veranderend klimaat kan dat een duurzame maatregel zijn die de bouw van grote, dure bekkens vermijdt. De eigenaars behouden hun comfort, maar zorgen er toch mee voor dat er geen wateroverlast optreedt en dat er tijdens droge periodes minder waterschaarste is doordat de grond meer water gekregen heeft. Zelfs de afvoersystemen zouden bij droge periodes op dezelfde manier kunnen worden ingezet als een tijdelijke buffer. Niet al deze putten zijn nuttig, integendeel. We zullen dit initiatief enkel toepassen waar we een probleem kunnen aanpakken zoals significant minder wateroverlast en/of overstortwerking. ” Het concept is nog niet meteen voor morgen. Aquafin onderzoekt eerst hoe groot de potentiële buffercapaciteit van de Vlaamse regenwaterputten in werkelijkheid is. Vervolgens moet er gezocht worden naar de best mogelijke sturingsmogelijkheden om er een slim netwerk van te maken.

Waterenquête bevestigt interesse burgers

En dan rest nog de vraag of de eigenaars open staan voor het idee. “De waterenquête die vorig jaar is uitgevoerd door het Vlaams Kenniscentrum Water, toont alvast van wel. De meerderheid van de burgers antwoordt positief op het voorzien van een automatische sturing op de eigen hemelwaterputten. Die automatische sturing kan er voor zorgen dat het opgeslagen water voorafgaand aan een felle regenbui uit de regenwaterput afgevoerd wordt. Zo ontstaat er tijdens de stortregen extra buffercapacteit in de regenwaterputten die overbelasting van de riolering tijdens de stortregen verkleint. Zorgen die burgers hebben over een dergelijk aanpak gaan vooral over de effectiviteit van een dergelijke maatregel, de kostprijs van een dergelijke sturing en de mogelijkheid tot verlies van waardevol regenwater bij een foutieve weersvoorspelling. Volgens mij is het niet ondenkbaar dat burgers een bepaalde vergoeding zouden ontvangen wanneer ze hun regenwaterputten willen inzetten voor het algemeen nut. We zouden de putten van geïnteresseerde eigenaars bijvoorbeeld kunnen leasen, zodat we ze collectief kunnen beheren. Maar dat is allemaal nog voorbarig, dit idee zit nog in de conceptfase. De komende maanden zal duidelijker worden welke richting we hiermee uitgaan."

Meer achtergrond?

Lees het rapport van Vlario over de impact van de klimaatverandering op riolering.