Ruimte geven aan water

De gevolgen van de klimaatverandering worden stilaan heel erg zichtbaar en de statistieken bevestigen ze ook (bron: KMI). In 60 jaar tijd is het aantal dagen met zeer zware neerslag in België verdubbeld van 3 naar 6 dagen per jaar. Die hevige regen valt meestal in de zomer, in de vorm van zware stortregens met een beperkte duurtijd.

De evolutie van water

De laatste decennia vertoont de meetreeks van het aantal dagen met zware neerslag (minstens 20 mm/ dag) in Ukkel een duidelijk stijgende trend. Over zes decennia is het gemiddelde aantal geëvolueerd van drie naar zes per jaar.

In de winter gaat het eerder om langdurige periodes met constante regenval. Toch voorspellen klimaatprognoses ook een groter risico op watertekort in onze regio. Door de combinatie van weliswaar zwaardere maar minder regenbuien in de zomer en een sterkere verdamping zal het waterpeil in de rivieren tegen het einde van deze eeuw met de helft gedaald zijn.

Een hemelwaterplan leidt het water in goede banen

Meer zware regens en alsmaar meer bebouwing en verharding van de oppervlakte zorgen ervoor dat het water niet snel genoeg weg kan. Het zoekt de makkelijkste weg via de riolering. Die is niet voorzien op een plotse toevloed van extreme neerslag, waardoor het plaatselijk overstroomt.

Uit de jaarcijfers van verzekeringskoepel Assuralia blijkt dat de regen en bijhorende wateroverlast van mei-juni 2016 de verzekeraars 305 miljoen euro heeft gekost, of gemiddeld 3.600 euro per schadegeval. Bij de aanleg van nieuwe riolering wordt nu al rekening gehouden met grotere neerslaghoeveelheden.

Toch is het economisch onmogelijk om overal buizen aan te leggen die de meest extreme buien aan kunnen. Hoog tijd dus om anders om te gaan met regenwater en het de ruimte te geven die het nodig heeft. Op vraag van gemeenten maakt Aquafin hemelwaterplannen die volledig afgestemd zijn op de specifieke lokale situatie. We gaan na hoe de regenwaterafvoer zowel boven- als ondergronds verloopt en wat de interactie is met de waterlopen.

Op basis van onze knowhow, veldwerk en computersimulaties reiken we de gemeente een voorstel aan voor een duurzame aanpak van hemelwater met concrete maatregelen. De klemtoon zal altijd liggen op infiltratie en buffering van regenwater. Afvoeren is pas de laatste optie. Ook voor de gewestelijke rioleringsinfrastructuur hanteert Aquafin zo veel mogelijk deze volgorde.

vrouw aan een beek

De Vlaams-Brabantse gemeente Overijse liet Aquafin een hemelwaterplan opmaken
om te voorkomen dat afstromend regenwater van een helling wateroverlast veroorzaakt in het centrum. De maatregelen uit het plan zijn maximaal geïntegreerd in de omgeving en creëren hierdoor ook een hogere belevingswaarde voor sport en ontspanning.

In het centrum werd de IJse weer opengelegd en kwam er ruimte voor de aanleg van een bufferbekken. Als landschapsarchitect was het altijd mijn wens om de IJse weer open te leggen in het centrum. Nu het water weer proper is, kan het ook. Fantastisch om te zien hoe het de aandacht trekt.

Burgemeester Dirk Brankaer
wateroverlast