Riothermie: warmte uit afvalwater
Riothermie maakt slim gebruik van warmte die al aanwezig is in ons afvalwater. Die warmte kan lokaal gebouwen, woonwijken, warmtenetten en publieke infrastructuur helpen verwarmen of koelen. Via Aquamarkt toont Aquafin waar riothermie in Vlaanderen mogelijk is en hoe publieke en private partners met dat potentieel aan de slag kunnen.
Wat is riothermie?
Riothermie is een techniek waarbij Aquafin warmte of koeling uit afvalwater in riolen haalt. Met een warmtewisselaar in de riool of op een rioolwaterzuiveringsinstallatie halen we enkele graden warmte uit het water. Die warmte wordt via een geleidervloeistof naar een gebouw gebracht, waar een warmtepomp ze op de juiste temperatuur brengt voor bijvoorbeeld vloerverwarming of sanitair warm water. Op warme dagen koelt de warmtepomp het water ook af om het gebouw actief te koelen. Zo zetten we bestaande rioleringsinfrastructuur in als lokale, duurzame energiebron in Vlaanderen.
Waarom warmte uit afvalwater gebruiken?
Constante warmte, vlak onder onze voeten.
Riothermie heeft veel voordelen. Afvalwater heeft het hele jaar door een relatief stabiele temperatuur. Via warmtewisselaars en warmtepompen kan die warmte efficiënt gerecupereerd worden. Dat maakt riothermie interessant voor steden, gemeenten, projectontwikkelaars en organisaties met een collectieve warmtevraag.
Riothermie:
- gebruikt bestaande rioolinfrastructuur,
- levert lokale en duurzame warmte,
- vermindert de afhankelijkheid van fossiele energie,
- ondersteunt de energietransitie en draagt bij aan klimaatdoelstellingen.
Vooral in stedelijke omgevingen, waar riolering en warmtevraag dicht bij elkaar liggen, kan riothermie een slimme oplossing zijn.
Waarvoor kan riothermie gebruikt worden?
Voor verwarming én koeling, vandaag en in de toekomst.
Riothermie kan ingezet worden voor:
- verwarming van gebouwen en woonwijken,
- koeling van gebouwen,
- warmtenetten,
- publieke infrastructuur (scholen, zwembaden, zorginstellingen, …)
Of riothermie mogelijk is, hangt af van verschillende factoren: het debiet, de temperatuur van het afvalwater, de ligging van de riolering en de warmtevraag in de buurt. Daarom brengt Aquafin het beschikbare potentieel in kaart via Aquamarkt.
Hoe start je met een riothermieproject?
Warmte uit afvalwater is een common good. Aquafin treedt op als neutrale facilitator en maakt via Aquamarkt zichtbaar waar riothermie mogelijk is.
Via Aquamarkt:
- wordt het technisch warmtepotentieel transparant weergegeven,
- worden open oproepen gepubliceerd, zodat publieke en private partijen gelijke kansen krijgen om zich kandidaat te stellen,
- kan je opvolgen welke oproepen lopen en aan wie het potentieel na afloop werd toegekend.
Het gebruik van het potentieel wordt toegekend aan het project met de grootste maatschappelijke meerwaarde, via een objectieve selectieprocedure.
Voorbeelden van riothermie in de praktijk
Op de Keerdoksite in Mechelen wordt riothermie als primaire bron ingezet voor de koeling en verwarming van een nieuwe woonwijk. Hier is een vermogen van 670 kW geïnstalleerd. Zo worden drie gebouwen met kantoren, wooneenheden en vergaderzalen voorzien van groene, lokale warmte. Op de site wordt riothermie gecombineerd met geothermie, warmte uit de bodem, als back-up bij vriestemperaturen. Dit project toont hoe warmte uit afvalwater geïntegreerd kan worden in stedelijke projectontwikkeling.
Veelgestelde vragen over warmte uit afvalwater
Bekijk waar riothermie mogelijk is in jouw regio
Wil je weten of warmte uit afvalwater mogelijk is voor jouw gebouw, wijk of project? Aquamarkt is de plek waar inspiratie overgaat in actie. Je vindt er:
- potentieelkaarten,
- lopende oproepen,
- informatie over de aanvraagprocedure en het verdere traject.