Afkoppelen van regen- en afvalwater

Regenwater apart houden is slim om wateroverlast te voorkomen en om uitdroging van de bodem te vermijden. In sommige gevallen ben je nu al bij wet verplicht om je regenwater van de riolering af te koppelen. Op termijn zal bijna iederéén afvalwater en regenwater moeten scheiden, daar kan je als huiseigenaar het best al rekening mee houden.

Waarom moeten we afkoppelen?

Regenwater hoort niet thuis in de riolering

Proper regenwater is kostbaar. Je kunt het hergebruiken (bv. om de wc door te spoelen), bufferen of laten infiltreren. Zo voorkomen we wateroverlast, beperken we de verdroging en de hitte, en versterken we de biodiversiteit. Waar blijf je met je regenwater? Dat lees je in onze folder over infiltratietechnieken. Op zoek naar meer inspiratie? Check de website Blauw Groen Vlaanderen.

Er is trouwens nog een belangrijke reden waarom regenwater niet in de riolering thuis hoort. Schoon water dat op de riolering zit, verdunt het afvalwater dat op de zuiveringsinstallaties toekomt. Daardoor vermindert het rendement van het waterzuiveringsproces. Al dat water transporteren via de riool, vraagt ook bijzonder veel energie. Daar hangt vanzelfsprekend een prijskaartje aan, zowel ecologisch als economisch. Bij langdurige of zware regenval vult de riool zich met hemelwater dat zelfs op straat kan komen te staan. Door de toevloed van regenwater gaan bovendien de overstorten op het rioleringsstelsel vaker werken. Het ongezuiverde water komt dan sneller in onze waterlopen terecht.

Wat als je niet afkoppelt?

Bij gescheiden stelsels, die voorzien zijn om afval- en regenwater afzonderlijk af te voeren, worden kleine afvalwaterleidingen gebruikt. Deze nieuwe afvalwaterleidingen zijn gemaakt om enkel afvalwater af te voeren. Ze zijn er niet op voorzien om ook nog eens regenwater te transporteren. Als je het regenwater niet afkoppelt, vergroot je de kans op overstromingen, geurhinder en wateroverlast, zelfs in je woning of die van de buren.

Bovendien gaat het om een wettelijke verplichting. De Europese regelgeving legt een goede kwaliteit van de waterlopen op. Voor Vlaanderen werd deze regelgeving omgezet in de Vlaamse milieuwetgeving (Vlarem II). Onder Vlarem II wordt bij de aanleg of heraanleg van rioleringen gestreefd naar de maximale uitbouw van een gescheiden rioleringsstelsel. De wet verplicht daarbij dat regenwater en afvalwater ook worden gescheiden op privaat domein.

Wat moet afgekoppeld worden?

Principes

Als algemeen principe geldt dat al het regenwater van dakoppervlakken en andere verharde oppervlakken moet afgekoppeld worden.

  • Voor een bestaande gesloten bebouwing moet enkel het regenwater van die verharde oppervlakken worden afgekoppeld, waarvoor geen leidingen onder of door het gebouw moeten worden aangelegd.
  • Voor een bestaande halfopen of open bebouwing is een volledige scheiding van het afvalwater en regenwater verplicht. Het regenwater wordt bij voorkeur gebruikt in of rondom de woning of geïnfiltreerd in de bodem. Overtollig regenwater kan op de gracht of, als laatste optie, op de regenwaterleiding in de straat aangesloten worden.

Meer weten over afkoppelen? Lees onze folder.

Belangrijk: zorg bij afkoppelen altijd voor een goede verluchting om geurhinder te voorkomen.

Een afkoppelingsdeskundige helpt je op weg

Regen- en afvalwater scheiden, niet iedereen weet hoe daaraan te beginnen.  Daarom wordt een afkoppelingsdeskundige aangesteld die een afkoppelingsdossier opmaakt per woning. Na het huisbezoek ontvang je van Aquafin een dossier met:

  • een inventaris van de bestaande toestand,
  • een plan van de ontworpen toestand (met de individuele behandeling voor afvalwater waar deze voorzien is),
  • een beschrijving van de uit te voeren afkoppelingswerken,
  • een overeenkomst tussen jou en de stad/gemeente.

Op vraag van Aquafin of de gemeente ga ik bij de mensen thuis de bestaande afwatering in kaart brengen. Samen overlopen we welke verbeteringen we kunnen aanbrengen. Daarna maak ik een plan op van de bestaande en de gewenste toestand en een kostenraming voor de leidingwerken en het herstel van het perceel. Afhankelijk van het beleid van de gemeente, maak ik het subsidieaanvraagformulier voor de bewoners op, of gaat het hele dossier voor uitvoering naar de gemeente.

Ann Lauwers - Afkoppelingsdeskundige bij Aquafin

Wil je de afkoppelingswerken zelf uitvoeren? Dat kan!

Mogelijke hinder

Laat je de werken uitvoeren? Houd er rekening mee dat er waarschijnlijk op je oprit zal gewerkt worden om de gescheiden afvoerleidingen tot aan de perceelgrens te brengen. Vaste planten die in de werkzone staan, verplaats je best ruim vooraf naar een andere plaats.

Werk je met een door Aquafin aangestelde aannemer? Dan worden de werken woning per woning afgewerkt. Zo hoeft je tuin of die van je buren niet langer open te liggen dan nodig.

De kosten van afkoppelen

Wie betaalt wat?

De werken voor de scheiding van het afval- en het regenwater van de woning, zijn voor rekening van de eigenaar van het perceel.

Het is in je voordeel dat je de afkoppelingswerken tegelijk laat uitvoeren met de werken van Aquafin. Het gemeentebestuur is in sommige gevallen namelijk bereid om een deel van de kosten op jouw eigendom voor haar rekening te nemen. Bepaalde gemeenten komen tussen in de kosten, andere gemeenten kennen geen subsidies toe.

afkoppelen huis graafwerken

Keuring is verplicht

Na de werken ben je verplicht om een keuring van je gescheiden waterafvoer te laten uitvoeren. Voor een vlot verloop van de keuring neem je best foto's tijdens de werken. Of je voor de keuring moet betalen, hangt af van je gemeente of van de rioolbeheerder in je gemeente.

Uiteraard kan je ook zelf een keurder aanstellen. Op de website van de sectorvereniging voor riolering en afvalwater Vlario vind je een lijst met keurders die in heel Vlaanderen mogen keuren. Ook Aquaflanders, de koepel van Vlaamse waterbedrijven, biedt op zijn website een lijst van door haar erkende keurders aan.

Bij een conforme keuring krijg je een attest waarmee je eventuele subsidies kan aanvragen. Ook dat hangt af van gemeente tot gemeente.

Gescheiden riool? Pas op met wat je doorspoelt...

... in het regenwaterstelsel

Zijn afval- en regenwater gescheiden? Dan loopt alles wat in de regenwaterbuis belandt rechtstreeks de natuur in. Ook bijvoorbeeld het wegdek en het voetpad zijn aangesloten op het regenwaterstelsel. Kuis daarom de stoep zonder schoonmaakmiddelen en giet geen afvalstoffen in de straatkolken. De wagen schoonmaken, doe je best met milieuvriendelijke, fosfaatvrije producten.

... in het afvalwaterstelsel

Ook in de riolering zijn lang niet alle afvalstoffen welkom.

Wat mag wel / niet in de riool?