Waar naartoe met bemalingswater?

Op vrijwel elke bouwwerf is een tijdelijke bemaling noodzakelijk. Door het grondwaterpeil kunstmatig te verlagen of het overtollige water over te pompen, is het mogelijk de bouwwerken in droge omstandigheden uit te voeren. Dat weet je als professional als geen ander, maar waar moet je met het bemalingswater naartoe? Help mee het droogteprobleem bestrijden en hou het liefst ter plaatse. Lozen in de beek of in de riool is pas de allerlaatste optie.

Waarom kan je niet zomaar op de riolering lozen?

Negatieve gevolgen van bemaling

Grondwater is één van de voornaamste pijlers van het ecosysteem. Door grondwater op te pompen, verlaag je de grondwaterspiegel en onttrek je dus water uit de wortelzone. Dat kan slechte gevolgen hebben voor de vegetatie. Vijvers en plassen kunnen droog komen te staan, waardoor fauna en flora kan afsterven.

Bovendien kan je door een bemaling ook de grondstabiliteit van de omgeving beïnvloeden, vaak met ongewenste verzakkingen tot gevolg. Turflagen kunnen bijvoorbeeld definitief inknikken. Als er ergens in de buurt een verontreiniging is, kan dat door de bemaling ook aangetrokken worden. Daarom is het plaatsen van een (bron)bemaling geregeld door het Vlaamse Reglement betreffende de Milieuvergunning (VLAREM).

Naast een negatieve impact op de plaatselijke waterhuishouding, kan bemaling ook voor problemen zorgen voor de riolering en de waterzuiveringsketen. Aan het lozen van bemalingswater op de riolering zijn daarom een aantal wettelijke voorwaarden verbonden.

Zo pak je het wel aan

De te volgen stappen alvorens een bemaling aan te vragen op de riolering zijn:

  1. STAP 1: beperken
  2. STAP 2: retourneren/infiltreren
  3. STAP 3: hergebruiken
  4. STAP 4: lozen op waterloop
  5. STAP 5: lozen in riool

Je leest hier meer over op de website van de Vlaamse Milieumaatschappij en op de nieuwe website Grondwaterindebouw.be van WTCB en VCB.

  • Voor stap 1, 2, 3 en 4 moet er GEEN TOELATING gevraagd worden aan Aquafin en hoef je bijgevolg dus ook GEEN VERGOEDING aan Aquafin te betalen.
  • Voor stap 5 moet er enkel een TOELATING (+ VERGOEDING) gevraagd worden aan Aquafin indien er geloosd wordt op een afvalwaterafvoer die aangesloten is op één van onze rioolwaterzuiveringsinstallaties. Indien er geloosd wordt op een regenwaterafvoer hoeft dit niet.

Alternatieven voor het lozen van bemalingswater

waterglasinjectie

Beperk het volume

Doorgaans wordt er te veel grondwater weggepompt en wordt zo het grondwaterpeil veel verder verlaagd dan nodig is. Hoe korter de duurtijd van de bemaling, hoe minder water er wegloopt. Dat is logisch, maar vaak wordt bij die noodzakelijke duurtijd niet stil gestaan.
Werken in een gesloten bouwput, met waterremmende wanden, beperkt het opgepompte debiet nog veel drastischer. Er zijn tegenwoordig technieken beschikbaar zoals waterglasinjectie, waarbij een waterremmende laag wordt aangebracht die het grondwater van onderen tegenhoudt. Zo blijft de bouwput droog tijdens de werken.

Infiltreren

Opgepompt bemalingswater moet zo veel mogelijk lokaal terug infiltreren in de bodem, zodat de grondwaterspiegel opnieuw wordt verrijkt. Op deze manier breng je met de bemaling de minste schade toe aan de lokale waterhuishouding. Je kan hiervoor gebruik maken van infiltratieterreinen, -bekkens of -grachten. Het water moet wel voldoen aan de grondwaterkwaliteitsnorm.

Bij Aquafin gingen we op onze werf in Sleidinge (Evergem) aan de slag met een infiltratieterrein. Een werkzone 150 meter verderop werd ingericht als infiltratiezone voor het bemalingswater. Bij een werkzone wordt standaard de teelaarde afgegraven, waardoor er een verdieping ontstaat. Dat is ideaal om het water te bufferen en vertraagd te laten infiltreren. 

infiltratieterrein
retourbemalingen

Retourneren

Bij retourneren breng je het bemalingswater ook opnieuw in de ondergrond. Het verschil met infiltreren is dat het water niet in het bodemoppervlak dringt, maar via buizen ondergronds wordt gebracht. Dit kan via dieptebronnen onder druk of met horizontale drainagebuizen op geringe diepte.

Hergebruik van bemalingswater

Als de voorgaande opties maximaal zijn ingezet of onderzocht, is ook nuttig hergebruik van bemalingswater een mogelijkheid. Dat kan enkel als er voldoende grote volumes kunnen hergebruikt worden én als er geen vermoeden van vervuiling is. 

Sowieso zijn er beperkingen en meldings- of vergunningsplicht bij niet-particulier gebruik. Ook voor particulier gebruik gelden er beperkingen op het ter beschikking gestelde debiet. In elk geval moet er duidelijk aangegeven zijn dat het geen drinkwater is en wordt er best ook op gewezen dat grondwater ijzerhoudend kan zijn waardoor het bv. bij het poetsen lelijke, hardnekkige vlekken kan achterlaten.

Meer info

Lozen op een waterloop/regenwaterafvoer

Zijn infiltratie en retourneren om technische redenen niet haalbaar? Dan wordt het bemalingswater best afgeleid naar de dichtstbijzijnde waterloop of, in het geval er een gescheiden riolering is, naar de regenwaterafvoer. Neem in dat geval contact op met de lokale waterloopbeheerder of rioolbeheerder.

lozen op waterloop

Lozen op de riolering

Het mag tot 10m³/u

Bij het kunstmatig verlagen van de grondwaterspiegel via een bronbemaling, ben je verplicht het opgepompte grondwater te laten infiltreren buiten de onttrekkingszone of te lozen op een riool voor regenwaterafvoer. Zo kan dit water terug de natuur in. 

Als deze opties technisch niet mogelijk zijn, biedt VLAREM nog een laatste alternatief: lozen op de openbare riolering. Hier moet je wel rekening houden met een kritische waarde van 10m³/u. Zolang dit debiet niet overschreden wordt, is een lozing op de riolering toegestaan en hoef je vooraf geen schriftelijke toestemming van Aquafin te ontvangen.

Let wel: een grondwaterwinning moet je steeds melden aan de Vlaamse Milieumaatschappij en jouw gemeente.

Debiet van meer dan 10m³/u = aanvraag indienen en heffing betalen

Pomp je meer dan 10m³/u op en is de riolering aangesloten op een rioolwaterzuiveringsinstallatie, dan mag je enkel lozen als je hiervoor een schriftelijke toestemming van Aquafin hebt gekregen. De hoeveelheid en samenstelling van het bemalingswater kunnen namelijk zorgen voor problemen in het waterzuiveringsproces. Een waterzuiveringsinstallatie kan bepaalde zuiveringsnormen niet halen, er kan uitspoeling van slib ontstaan, aanzanding in de riolering of overstorten kunnen in werking treden.

Aquafin onderzoekt elke aanvraag afzonderlijk om in te schatten wat de gevolgen van de lozing kunnen zijn op het rioolstelsel en op het zuiveringsproces. Op basis hiervan berekent Aquafin de vergoeding die aan de lozer zal worden doorgerekend. Lozingen van meer dan 10 m³/u zijn bovendien onderworpen aan de heffing op waterverontreiniging. De Vlaamse Milieumaatschappij bepaalt en int deze heffing. De vergoeding die Aquafin aanrekent, wordt in mindering gebracht van de wettelijk voorziene heffing. Er wordt geen heffing gevestigd indien de heffingsplichtige deze vergoeding volledig heeft betaald.

Procedure voor het lozen van bemalingswater

Aanvraag

Is het technisch onmogelijk om het bemalingswater op een andere plaats dan de openbare riolering te lozen, dan moet je een toelating aan Aquafin vragen. Doe dit voor de start van de bemaling.

Aanvraagformulier

Procedure

  • Vul het aanvraagformulier in
  • Je ontvangt een bevestigingsmail. Daarin staat het aanvraagnummer en de gegevens van de aanvraag. Wil je je aanvraag nog wijzigen, kan je dit doen door op deze bevestigingsmail te antwoorden.
  • Aquafin bekijkt of het aangevraagde debiet voor de gevraagde periode ook bij regenweer kan worden getransporteerd door het rioleringsstelsel en binnen de milieuvergunning van onze rioolwaterzuiveringsinstallatie kan worden verwerkt.
  • Binnen maximaal 28 dagen bezorgt Aquafin je elektronisch een contractvoorstel dat de voorwaarden en de verwerkingskosten bevat waaronder je mag lozen in de openbare riolering.
  • Ga je akkoord met het voorstel, stuur dan een ondertekende versie van het contractvoorstel binnen 28 dagen naar bemalingen@aquafin.be. Indien Aquafin binnen deze 28 dagen geen ondertekend contract ontvangt, wordt het contractvoorstel van rechtswege nietig verklaard.
  • Wijzigingen in de start- en einddatum moet je na het krijgen van de toelating doorgeven aan Aquafin voor een correcte kostenaanrekening.

Nuttige documenten

werf van Aquafin

Vragen over bemalingswater?

Vlaamse Milieumaatschappij

Info grondwater en bemaling

Contactgegevens

Vragen over je bemalingsaanvraag bij Aquafin?

Support center bemalingen