Veelgestelde vragen IBA

Een IBA (Individuele Behandelingsinstallatie voor Afvalwater) zuivert het afvalwater van één woning. Het zorgt ervoor dat huishoudelijk afvalwater (van toilet, douche, wasmachine, keuken …) gezuiverd wordt voor het terug in de natuur terechtkomt. Een IBA werkt op een kleine schaal, volgens hetzelfde principe als een grote waterzuiveringsinstallatie.

Of je een IBA moet plaatsen, hangt af van waar je woning ligt. Elke gemeente heeft een zoneringsplan dat aangeeft of je kan aansluiten op de riolering of zelf een IBA nodig hebt.

1. De woning is aangesloten op de riolering of zal op termijn worden aangesloten.
2. De woning kan niet worden aangesloten op de riolering en dan moet je een IBA plaatsen.
   • Of je woning al dan niet is/kan worden aangesloten, vind je terug in het Geoloket.

Een IBA zuivert je afvalwater in drie stappen:

1. Voorbehandeling: Zwaardere deeltjes zakken naar de bodem en worden verwijderd.
2. Biologische zuivering: Bacteriën breken de vervuiling af tot stoffen die minder schadelijk zijn voor het milieu.
3. Nabehandeling: Restdeeltjes en afgestorven bacteriën worden uit het gezuiverde water gehaald, bijvoorbeeld in een nabezinktank. Het slib dat achterblijft, wordt periodiek verwijderd of opnieuw gebruikt in het proces.

Een IBA is bedoeld voor de zuivering van één woning. Liggen meerdere woningen dicht bij elkaar? Dan kan een gezamenlijke installatie geplaatst worden. Zuiveren jullie met meer dan 20 inwoners samen, dan spreken we over een kleinschalige waterzuiveringsinstallatie (KWZI). Die hoort bij de collectieve zuivering en staat daarom niet op het zoneringsplan.

De gemeente of rioolbeheerder controleert regelmatig de kwaliteit van het gezuiverde water. De eigenaar blijft wel verantwoordelijk voor het naleven van de lozingsnormen.

Onderhoud je de IBA zelf? Dan moet je om de vijf jaar een attest aanvragen bij de gemeente om vrijstelling te krijgen van de bovengemeentelijke saneringsbijdrage.

Gezuiverd water mag je lozen in een gracht of waterloop. Is er geen gracht in de buurt? Dan kan het water infiltreren in de bodem via een zinkput, infiltratiekanaal, infiltratiebekken of infiltratiebed. Plaats steeds een terugslagklep om te voorkomen dat bij hoge grondwaterstanden water terugstroomt naar de installatie.

Moet je lozen in een baangracht? Dan heb je soms een pomp nodig omdat de afvoerleiding dieper ligt dan de gracht.

De ideale locatie hangt af van het terrein en de wensen van de eigenaar/gebruiker. De locatie van de IBA legt meteen ook de inplanting vast van de septische put, de besturingskast, de pompput en het infiltratiesysteem. Houd bij de keuze van de inplantingsplaats rekening met volgende aspecten:

• Plaats de IBA (en de septische put) zo dicht mogelijk bij de woning. Ze moeten altijd bereikbaar zijn voor onderhoud en ruiming.
• Graaf de IBA niet te diep in (max. 0,5 tot 1,00 meter). Dat is belangrijk voor de stabiliteit van de installatie en om het onderhoud te vergemakkelijken. Niveauverschillen in het terrein worden soms benut om de installatie minder diep te plaatsen. Dit kan een pomp uitsparen op de toevoerleiding van het afvalwater naar de IBA.
• Plaats je de IBA onder een oprit of verharding? Dan moet de bekuiping een grotere belasting aankunnen. Het is ook belangrijk om de belasting te spreiden door de ruimte rond de IBA aan te vullen met gestabiliseerd zand en door boven de installatie een betonnen verdeelplaat te leggen. Dit laatste is vooral nodig bij kunststofsystemen.
• Plaats de besturingskast zo dicht mogelijk bij de IBA (maximum 5 meter). Hou rekening met eventuele trillingen, geluidshinder, het uitzicht en bereikbaarheid.
• De IBA mag nooit worden geplaatst op het laagste punt waar het risico op overstroming het grootst is.
• Bij lozing van het gezuiverd afvalwater in een infiltratiesysteem moet je hiervoor voldoende ruimte voorzien. De afstand tussen de IBA en het infiltratiesysteem heeft weinig belang.

 

Ja. Regenwater hoort niet in een IBA thuis. Het verdunt het afvalwater te sterk en kan de werking van de installatie verstoren. Benut regenwater om te hergebruiken, infiltreren of bufferen.

Telemetrie is een meetsysteem op afstand. Een kleine modem in de IBA stuurt via gsm-signaal gegevens door naar een alarmcentrale. Zo kan een technicus de installatie opvolgen en bijsturen zonder ter plaatse te moeten komen.

Een septische put is niet altijd verplicht, maar wel aan te raden. Deze vangt extra slib op en verdunt mogelijke toxische stoffen.

Bij bepaalde types IBA’s, zoals rietvelden of cocos-biobedden, is een septische put verplicht. Ook sommige gemeenten verplichten ze voor alle woningen, dus vraag dit zeker na bij je lokaal bestuur.

Tip: plaats een sifonputje op de afvoerleidingen van grijs water (keuken, badkamer, klokputjes) om geurhinder te vermijden.

De Vlaamse subsidie van 2.250 euro is enkel voor gemeentebesturen of intercommunale rioolbeheerders die zelf IBA’s plaatsen en beheren.

Particulieren krijgen geen Vlaamse subsidie meer, maar sommige gemeenten bieden wel een eigen premie aan. Informeer hiervoor bij je lokaal bestuur.

Heb je zelf een IBA gekocht en onderhoud je die ook zelf? Dan kan je bij je gemeente een vrijstelling aanvragen voor de bovengemeentelijke saneringsbijdrage. Sommige gemeenten geven ook vrijstelling voor de gemeentelijke bijdrage. 

Werd de IBA geplaatst en beheerd door de gemeente of rioolbeheerder? Dan ben je vrijgesteld van de bovengemeentelijke bijdrage, maar kan de gemeente de eigen bijdrage verhogen.

In principe niet. Het is raadzaam dat je het grijs water aansluit op een extra sifonput (ook 'vetvanger' of 'dubbele schepput' genoemd). Deze toezichtput is voorzien van een waterslot of sifonfunctie en voorkomt dat lucht uit de IBA of voorbezinker terug de woning in kan.

Toch geurhinder? Dit zijn de mogelijke oorzaken:

• Het klokputje / de klokputjes of sifon(s) staan droog. Door er een beetje water in te gieten, is dit meteen opgelost.
• Een oudere binnen- of buitenriolering kan na plaatsing van een IBA problemen geven. Bijvoorbeeld een oudere gresbuis, slechte aansluiting of dichting. Dat komt omdat langs deze oudere aansluiting lucht kan ontsnappen. Een rooktest kan uitwijzen waar de oorzaak ligt.

Tip! Plaats een ontluchting waar ze het minst hinder geeft, dus ver genoeg van een terras of raam.

Dit is afhankelijk van het type installatie en de energieprijzen. Gemiddeld betaal je ongeveer 50 euro per jaar aan energie.

Gebruik bij voorkeur biologisch afbreekbare producten. Kleine hoeveelheden gewone huishoudproducten zijn geen probleem, bijvoorbeeld: detergenten voor de afwas, waspoeder, sanitaire reiniger,… . Sommige middelen verstoren de werking van de IBA en horen er nooit in thuis, zoals: bleekwater, agressieve ontstoppers, verf en spoelwater, oliën en vetten, pesticiden, medicijnen, hygiënische doekjes, maandverband, luiers, tampons, condooms en niet-afbreekbare stoffen. 

Twijfel je? Kies altijd voor een milieuvriendelijk alternatief.

Volgens de Vlarem-wetgeving is elke burger verantwoordelijk voor de zuivering van eigen afvalwater indien de woning op het zoneringsplan in het individueel te optimaliseren buitengebied ligt. (Het gaat om de rode vlekken op het zoneringsplan. Dit zijn woningen die te ver van de openbare riolering liggen. Oranje zijn woningen die op termijn kunnen worden aangesloten op de riolering, groen is aangesloten)

De woning kan dan niet worden aangesloten op het openbare rioleringsnet, bijv. omdat ze er te ver van af ligt.

Woningen die niet voorkomen op het zoneringsplan vallen automatisch onder het individueel te optimaliseren buitengebied.

In beide gevallen zijn de kosten van de aankoop, de plaatsing en het onderhoud van de IBA voor de eigenaar.

Verschillende gemeenten en intercommunale rioolbeheerders vinden dat die verantwoordelijkheid niet bij de eigenaar mag liggen en nemen zelf het initiatief om de IBA’s te plaatsen en te beheren. Ze kiezen dan voor een collectieve aanpak en nemen de aankoop, de plaatsing en het onderhoud van de installatie over.

Controleer eerst of de IBA door Aquafin geplaatst werd. Vind je een sticker met ons nummer (03 450 45 45) op de elektrische kast? Dan helpen we je graag verder.

Mailen kan ook naar: contact@aquafin.be. Beschrijf kort het probleem en vermeld je adres en telefoonnummer. Een technicus komt dan langs als dat nodig is.

Ga eerst na wie de rioolbeheerder is in jouw gemeente via www.aquaflanders.be. Neem daarna contact op met de rioolbeheerder. 

De rioolbeheerder bekijkt jouw situatie, geeft advies over de beste oplossing en begeleidt je verder bij de aanvraag.