Gezuiverd water als alternatieve waterbron

Gezuiverd afvalwater zal in de nabije toekomst een belangrijke rol spelen in het waterbeheer van snel groeiende steden. Het is namelijk de enige bron van water die evenredig toeneemt met de bevolkingstoename. Niet eens zo lang geleden was het in Vlaanderen vanzelfsprekend dat niet alle water kon worden gedronken: naast ‘stadswater’ was er ook ‘putwater’ en ‘regenwater’. In sommige streken was er niet eens ‘stadswater’. Als we duurzaam willen omgaan met water, zullen we in de toekomst opnieuw bewust moeten leren omgaan met verschillende kwaliteiten van water.

Afvalwater is kostbaar water

Wist je dit?

  • 50 tot 70% van het watergebruik in huishoudens vereist geen drinkwaterkwaliteit.
  • 80 tot 90 % van het watergebruik in commerciële gebouwen kan gebeuren met gerecycleerd water

Op termijn zullen we het vanzelfsprekend vinden dat elke vorm van water zijn specifieke toepassingen kent. 

Gezuiverd afvalwater als noodoplossing voor bedrijven en landbouwers

RWZI Sint-Niklaas

Onbeperkt water afhalen in heel Vlaanderen

In periodes van grote droogte komen de traditionele waterbronnen onder druk te staan. Beperkingen op het gebruik van leidingwater en een oppompverbod voor onbevaarbare waterlopen, stellen landbouwers, bedrijven en gemeenten voor grote uitdagingen.

Aquafin organiseert een noodbevoorrading op een 35-tal rioolwaterzuiveringsinstallaties om getroffen landbouwers en bedrijven te helpen. Voor 160 euro per maand (een bedrag dat onze administratieve kosten dekt), kan je onbeperkt water afhalen.

Effluent ophalen

Gezuiverd afvalwater structureel toegepast

Hogere biodiversiteit

Op verschillende plaatsen in de wereld wordt effluent van rioolwaterzuiveringsinstallaties ook gebruikt om een natuurlijk milieu te creëren, via de aanleg van natuurgebieden en waterpartijen. Het effluent wordt hierdoor geschikt gemaakt voor waterflora en –fauna, waarbij paaiplaatsen worden gecreëerd en alle vormen van waterleven worden aangetrokken. Als resultaat wordt een effluent geloosd dat verder gezuiverd is, en waarbij het zuurstofgehalte aanzienlijk verhoogd is en fijne slibdeeltjes in toegenomen mate verwijderd zijn. Het geloosde water heeft dan bovendien geen geur meer. Het zuurstofgehalte volgt ook de natuurlijke dagcyclus, wat belangrijk is voor de flora en fauna in de ontvangende waterloop. Op die manier wordt een graad van biodiversiteit bereikt die lijkt op deze van natuurlijke systemen. Door een stukje natuur te creëren wordt de omgeving bovendien aantrekkelijker, wat bijdraagt tot de recreatiemogelijkheden in deze gebieden.

Het behandelde effluent van RWZI Liedekerke gebruiken we voor een gelijkaardige toepassing. Het wordt niet direct geloosd op oppervlaktewater. Het stroomt eerst door een rietgoot van 1300 meter en wordt dan naar een bufferbekken geleid, vooraleer het in de Bellebeek geloosd wordt, die 50 meter verder in de Dender uitmondt. Op die manier wordt ‘levend’ water geloosd, verrijkt met micro-organismen, wat goed is voor het visbestand in de Dender. De rietgoot en het bufferbekken vormen een echt vogelparadijs.

Verzilting tegen gaan

In Vlaanderen infiltreert de Intercommunale Watermaatschappij van Veurne-Ambacht (IWVA) jaarlijks 2,5 miljoen m³ gezuiverd rioolwater in de watervoerende lagen onder de duinen. Zij bouwde daarvoor een membraanfiltratiesysteem dat zouten en nutriënten uit het water kan verwijderen, en bacteriologisch betrouwbaar infiltratiewater levert. Het effluent van de rioolwaterzuiveringsinstallatie van Wulpen-Koksijde heeft al een zekere kwaliteit. In het waterbehandelingsstation Torreele van IWVA, wordt het effluent nabehandeld met microfiltratie (filtratie onder druk door heel kleine poriën in het membraan) en omgekeerde osmose (zelfs de kleinste organische componenten worden van het water gescheiden na persing door een half doorlatend membraan).Zo komt het bedrijf tot duurzame waterwinning in de duinen, waardoor er geen risico bestaat dat het waterreservoir zal verzilten. 

Proceswater voor bedrijven

Gezuiverd afvalwater kan perfect worden gebruikt voor uiteenlopende industriële toepassingen. Dit kan gaan van het eenvoudige verpompen van effluent naar een bedrijf tot de toepassing van hoogtechnologische zuiveringstechnieken (bijvoorbeeld met behulp van membranen) om het water tot een zeer hoge kwaliteit op te waarderen. Sommige bedrijven gebruiken het als koel- of proceswater en ruimfirma’s reinigen er hun tankwagens mee of gebruiken het om te ontstoppen.

 

EcoWerf verwerkt elk jaar in haar composteerinstallatie zo’n 50.000 ton groente-, fruit- en tuinafval tot waardevolle compost. Het bedrijf streeft naar een minimale impact van haar activiteiten op de omgeving. Daarom staat de hele installatie in onderdruk, de afgezogen proceslucht wordt via biofilters geleid, die tot een hoogte van 1,5 meter gevuld zijn met hout en schors. De biofilters moeten voldoende vochtig gehouden worden zodat de natuurlijke organismen hun werk kunnen doen. EcoWerf bouwde samen met Aquafin een leiding voor gezuiverd afvalwater van de zuiveringsinstallatie in Leuven naar de naastgelegen composteerinstallatie van EcoWerf.

 

Eén van de bedrijven die het gezuiverde afvalwater van Aquafin al vele jaren gebruikt is Citrique Belge, producent van citroenzuur en verschillende soorten citraten voor toepassingen in voeding, dranken, farmacie en schoonmaakmiddelen. De Tiense firma nam tot nog toe jaarlijks ongeveer 1 miljoen m³ effluentwater af van de zuiveringsinstallatie in Tienen om het te gebruiken als koelwater in de productie. Daarmee kan Citrique Belge voorzien in de helft van de totale behoefte aan koelwater. De andere helft onttrekken ze uit de Gete. Verder gebruikt Citrique nog eens 1 miljoen m³ proceswater per jaar. De bronnen hiervoor zijn putwater, oppervlaktewater uit de Gete en een beperkt gedeelte drinkwater. infectie. Omdat de onttrekking van water uit de Gete door de droogte deze zomer onder druk kwam te staan en door de onzekere kwaliteit van het putwater, klopte Citrique Belge bij Aquafin aan om de lopende overeenkomst uit te breiden. In plaats van 1 miljoen m³ neemt het bedrijf nu 1,5 miljoen m³ effluent af van de zuiveringsinstallatie. Omdat het water in het productieproces in aanraking komt met het citroenzuur dat we produceren, wordt het verder gezuiverd door ultrafiltratie, UV-behandeling en actief kool. De infrastructuur daarvoor was al aanwezig, waardoor er geen investeringen nodig waren. Het gebruik van het effluent zorgt er zelfs voor dat de ultrafiltratie-installatie wordt ontlast, omdat het gezuiverde afvalwater minder ijzer bevat dan het putwater dat voordien gebruikt werd.

Bevochtiging van compost met gezuiverd afvalwater

Hergebruik zorgt voor een vermindering van de verontreiniging van oppervlaktewater en grondwater. Zo worden de natuur en natuurlijke waterbronnen beschermd.